Khi gửi các mặt hàng có nguồn gốc động vật như thịt, hải sản, thủy sản, thức ăn cho thú cưng hoặc một số sản phẩm chế biến đi nước ngoài, người gửi không chỉ cần chuẩn bị đầy đủ chứng từ xuất khẩu mà còn phải đáp ứng các yêu cầu về kiểm dịch của cơ quan chức năng. Trong nhiều trường hợp, Giấy kiểm dịch động vật là một trong những giấy tờ quan trọng giúp chứng minh hàng hóa đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn dịch bệnh trước khi xuất khẩu. Vậy Giấy kiểm dịch động vật là gì, khi nào cần chuẩn bị và những mặt hàng nào phải có loại chứng từ này khi gửi hàng đi quốc tế? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Giấy kiểm dịch động vật là gì?
Giấy kiểm dịch động vật (Animal Health Certificate hoặc Veterinary Health Certificate) là chứng từ do cơ quan thú y có thẩm quyền cấp, xác nhận động vật hoặc sản phẩm có nguồn gốc động vật đáp ứng các yêu cầu về kiểm dịch, an toàn dịch bệnh và đủ điều kiện vận chuyển, xuất khẩu theo quy định hiện hành.
Loại giấy tờ này được sử dụng để chứng minh hàng hóa đã được kiểm tra và không mang mầm bệnh có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, vật nuôi hoặc hệ sinh thái của nước nhập khẩu. Đây cũng là một trong những căn cứ để cơ quan hải quan và cơ quan kiểm dịch của quốc gia đến xem xét, quyết định cho phép lô hàng được thông quan.
Khi nào cần Giấy kiểm dịch động vật?
Không phải mọi lô hàng gửi đi quốc tế đều phải chuẩn bị Giấy kiểm dịch động vật. Chứng từ này thường được yêu cầu khi hàng hóa thuộc diện kiểm dịch theo quy định của Việt Nam hoặc quốc gia nhập khẩu, đặc biệt là các mặt hàng có nguồn gốc động vật có nguy cơ mang mầm bệnh.
Một số trường hợp phổ biến cần Giấy kiểm dịch động vật bao gồm:
| Loại hàng hóa | Có thể cần Giấy kiểm dịch động vật |
|---|---|
| Động vật sống | ✔ Bắt buộc |
| Thịt tươi, thịt đông lạnh | ✔ |
| Thủy sản, hải sản tươi hoặc đông lạnh | ✔ |
| Sản phẩm chế biến từ thịt | ✔ |
| Sữa và các sản phẩm từ sữa | Có thể |
| Trứng và sản phẩm từ trứng | Có thể |
| Thức ăn chăn nuôi | ✔ |
| Thức ăn cho thú cưng | ✔Thường yêu cầu |
| Da, lông, xương động vật chưa qua xử lý | ✔ |
Ngoài loại hàng hóa, việc có cần Giấy kiểm dịch động vật hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như:
- - Quy định của quốc gia nhập khẩu: Mỗi nước có yêu cầu kiểm dịch khác nhau nhằm bảo vệ an toàn sinh học và phòng chống dịch bệnh.
- - Mục đích xuất khẩu: Hàng thương mại thường có yêu cầu hồ sơ chặt chẽ hơn so với hàng phi thương mại hoặc quà biếu.
- - Tình trạng chế biến của sản phẩm: Một số sản phẩm đã được chế biến, đóng hộp hoặc tiệt trùng có thể áp dụng quy định khác so với hàng tươi sống hoặc đông lạnh.
- - Yêu cầu của cơ quan kiểm dịch: Trong một số trường hợp, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu bổ sung Giấy kiểm dịch động vật trước khi cấp phép xuất khẩu hoặc thông quan.
Lưu ý: Đối với khách hàng cá nhân gửi quà biếu hoặc thực phẩm với số lượng nhỏ, rất ít khi cần tự xin Giấy kiểm dịch động vật. Tuy nhiên, nếu mặt hàng thuộc diện quản lý hoặc nước nhập khẩu có quy định riêng, người gửi vẫn phải đáp ứng các yêu cầu kiểm dịch theo quy định. Trước khi gửi hàng, Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp cho Phan Trí để nhận được tư vấn.
Những quốc gia thường yêu cầu kiểm dịch nghiêm ngặt
Để bảo vệ an toàn sinh học và ngăn ngừa nguy cơ lây lan dịch bệnh, nhiều quốc gia áp dụng các quy định rất nghiêm ngặt đối với động vật và các sản phẩm có nguồn gốc động vật nhập khẩu. Tùy từng loại hàng hóa, người xuất khẩu có thể phải chuẩn bị Giấy kiểm dịch động vật, giấy phép nhập khẩu hoặc đáp ứng thêm các yêu cầu kiểm tra chuyên ngành trước khi hàng được thông quan.
Dưới đây là một số quốc gia và khu vực có quy định kiểm dịch nghiêm ngặt:
| Quốc gia/Khu vực | Đặc điểm yêu cầu kiểm dịch |
|---|---|
| Hoa Kỳ | Kiểm soát chặt các sản phẩm có nguồn gốc động vật nhằm phòng chống dịch bệnh. Một số mặt hàng còn phải đáp ứng quy định của các cơ quan quản lý chuyên ngành như USDA hoặc FDA. |
| Úc | Là một trong những quốc gia có quy định an toàn sinh học nghiêm ngặt nhất thế giới. Nhiều sản phẩm từ động vật phải được kiểm dịch hoặc có thể bị từ chối nhập khẩu nếu không đáp ứng yêu cầu. |
| New Zealand | Áp dụng chính sách bảo vệ hệ sinh thái rất nghiêm ngặt, kiểm tra kỹ các mặt hàng thực phẩm, sản phẩm động vật và nông nghiệp. |
| Canada | Một số sản phẩm từ động vật phải đáp ứng yêu cầu về kiểm dịch và chứng nhận sức khỏe trước khi nhập khẩu. |
| Nhật Bản | Kiểm soát chặt thực phẩm và sản phẩm từ động vật nhằm đảm bảo an toàn dịch bệnh và sức khỏe cộng đồng. |
| Hàn Quốc | Nhiều mặt hàng có nguồn gốc động vật phải được kiểm dịch và đáp ứng các tiêu chuẩn nhập khẩu theo quy định. |
| Liên minh Châu Âu (EU) | Áp dụng hệ thống tiêu chuẩn nghiêm ngặt đối với thực phẩm và sản phẩm động vật, đặc biệt là các lô hàng nhập khẩu phục vụ mục đích thương mại. |
| Singapore | Kiểm soát chặt các sản phẩm thực phẩm và động vật nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và phòng chống dịch bệnh. |
Mặc dù đều yêu cầu kiểm dịch, quy định của mỗi quốc gia không hoàn toàn giống nhau. Một số nước chỉ yêu cầu Giấy kiểm dịch động vật đối với hàng thương mại, trong khi một số quốc gia vẫn có thể áp dụng yêu cầu này đối với hàng quà biếu hoặc hàng phi thương mại nếu thuộc nhóm hàng có nguy cơ cao.
👉 Tham khảo dịch vụ gửi hàng quốc tế:
Cơ quan nào cấp Giấy kiểm dịch động vật?
Tại Việt Nam, Giấy chứng nhận kiểm dịch động vật và sản phẩm động vật xuất khẩu được cấp bởi cơ quan thú y thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, theo quy định của pháp luật về thú y và kiểm dịch động vật.
Đối với hàng hóa xuất khẩu, cơ quan trực tiếp tiếp nhận hồ sơ và cấp giấy thường là Chi cục Chăn nuôi và Thú y hoặc cơ quan thú y được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phân công, phân cấp tại địa phương nơi lô hàng được kiểm dịch.
Trước khi cấp Giấy kiểm dịch động vật, cơ quan thú y sẽ tiến hành kiểm tra hồ sơ và có thể thực hiện một hoặc nhiều bước sau:
- - Kiểm tra nguồn gốc của động vật hoặc sản phẩm động vật.
- - Kiểm tra điều kiện bảo quản, đóng gói và vận chuyển.
- - Lấy mẫu để xét nghiệm (nếu thuộc diện phải kiểm tra).
- - Đánh giá tình trạng dịch bệnh theo quy định của Việt Nam và yêu cầu của quốc gia nhập khẩu.
Sau khi lô hàng đáp ứng đầy đủ các điều kiện về kiểm dịch và an toàn dịch bệnh, cơ quan thú y sẽ cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch động vật để doanh nghiệp hoặc cá nhân hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu.
Hồ sơ xin cấp Giấy kiểm dịch động vật
Để được cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch động vật phục vụ xuất khẩu, cá nhân hoặc doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ theo quy định của cơ quan thú y có thẩm quyền. Tùy từng loại hàng hóa và yêu cầu của quốc gia nhập khẩu, thành phần hồ sơ có thể có sự khác nhau. Tuy nhiên, một bộ hồ sơ cơ bản thường bao gồm các giấy tờ sau:
| Hồ sơ cần chuẩn bị | Nội dung |
|---|---|
| Đơn đăng ký kiểm dịch | Theo mẫu do cơ quan thú y quy định, ghi rõ thông tin người xuất khẩu, loại hàng hóa, số lượng và quốc gia nhập khẩu. |
| Thông tin lô hàng | Bao gồm tên hàng, số lượng, trọng lượng, hình thức đóng gói, phương tiện vận chuyển và địa điểm xuất khẩu. |
| Giấy tờ chứng minh nguồn gốc hàng hóa | Có thể là hóa đơn, chứng từ mua bán, giấy xác nhận cơ sở sản xuất hoặc các giấy tờ liên quan đến nguồn gốc của sản phẩm. |
| Kết quả xét nghiệm hoặc chứng nhận an toàn dịch bệnh (nếu có yêu cầu) | Áp dụng đối với một số mặt hàng hoặc thị trường nhập khẩu yêu cầu kiểm tra dịch bệnh trước khi xuất khẩu. |
| Các chứng từ khác theo yêu cầu | Tùy từng quốc gia nhập khẩu hoặc từng loại sản phẩm, cơ quan thú y có thể yêu cầu bổ sung thêm hồ sơ liên quan. |
Đối với các lô hàng xuất khẩu, ngoài hồ sơ xin cấp Giấy kiểm dịch động vật, doanh nghiệp thường phải chuẩn bị thêm một số chứng từ khác để hoàn thiện thủ tục xuất khẩu, chẳng hạn như:
- - Commercial Invoice (Hóa đơn thương mại).
- - Packing List (Phiếu đóng gói).
- - Tờ khai hải quan.
- - Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) nếu quốc gia nhập khẩu yêu cầu hoặc để hưởng ưu đãi thuế quan.
- - Các giấy phép chuyên ngành khác (nếu áp dụng).
Câu hỏi thường gặp về Giấy kiểm dịch động vật
1. Giấy kiểm dịch động vật có bắt buộc đối với mọi lô hàng xuất khẩu không?
Không. Giấy kiểm dịch động vật chỉ áp dụng đối với động vật sống hoặc các sản phẩm có nguồn gốc động vật thuộc diện phải kiểm dịch theo quy định của Việt Nam và yêu cầu của quốc gia nhập khẩu.
2. Cá nhân gửi quà biếu ra nước ngoài có cần xin Giấy kiểm dịch động vật không?
Hiếm khi yêu cầu. Với khách hàng cá nhân gửi cho Phan Trí, chúng tôi sẽ tư vấn, bao trọn thủ tục, hồ sơ chứng từ cho khách hàng.
3. Giấy kiểm dịch động vật có thời hạn bao lâu?
Thời hạn của Giấy kiểm dịch động vật không cố định cho mọi trường hợp mà phụ thuộc vào quy định của cơ quan cấp giấy, loại hàng hóa và yêu cầu của quốc gia nhập khẩu. Vì vậy, người xuất khẩu nên thực hiện thủ tục kiểm dịch gần thời điểm xuất hàng để đảm bảo giấy chứng nhận còn hiệu lực.
4. Mất bao lâu để được cấp Giấy kiểm dịch động vật?
Thời gian cấp giấy phụ thuộc vào loại hàng hóa, hồ sơ đăng ký và việc có cần kiểm tra thực tế hoặc lấy mẫu xét nghiệm hay không. Nếu hồ sơ đầy đủ và hàng hóa đáp ứng các yêu cầu kiểm dịch, việc cấp giấy thường được thực hiện trong thời gian ngắn theo quy định của cơ quan thú y.
5. Giấy kiểm dịch động vật và Giấy kiểm dịch thực vật khác nhau như thế nào?
Hai loại giấy tờ này áp dụng cho hai nhóm hàng hóa khác nhau:
- - Giấy kiểm dịch động vật áp dụng đối với động vật sống và các sản phẩm có nguồn gốc động vật như thịt, thủy sản, sữa hoặc thức ăn cho thú cưng.
- - Giấy kiểm dịch thực vật áp dụng đối với cây trồng, nông sản, hạt giống, gỗ, trái cây và các sản phẩm có nguồn gốc thực vật thuộc diện kiểm dịch.
Việc xác định đúng loại giấy chứng nhận cần chuẩn bị sẽ giúp quá trình xuất khẩu diễn ra thuận lợi và hạn chế phát sinh các vấn đề khi thông quan.
6. Doanh nghiệp có thể tự làm thủ tục xin Giấy kiểm dịch động vật không?
Có. Doanh nghiệp có thể trực tiếp chuẩn bị hồ sơ và nộp tại cơ quan thú y có thẩm quyền. Trường hợp chưa có kinh nghiệm hoặc cần xuất khẩu gấp, nhiều doanh nghiệp lựa chọn đơn vị logistics hoặc đơn vị khai thuê hải quan để được hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ và thực hiện các thủ tục liên quan.
