Khi gửi hàng đi quốc tế hoặc thực hiện giao dịch xuất nhập khẩu, việc lựa chọn điều kiện giao hàng phù hợp là yếu tố quan trọng quyết định trách nhiệm, chi phí và rủi ro của các bên. Đây cũng là lý do Incoterms được sử dụng rộng rãi trong thương mại quốc tế. Vậy Incoterms là gì, có bao nhiêu điều kiện và nên áp dụng như thế nào? Hãy cùng Phan Trí Express tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Incoterms là gì?
Incoterms (viết tắt của International Commercial Terms) là bộ quy tắc thương mại quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành nhằm quy định trách nhiệm, chi phí và rủi ro giữa người bán và người mua trong quá trình giao nhận hàng hóa.
Bộ quy tắc này được áp dụng rộng rãi trong hoạt động xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa quốc tế và logistics trên toàn thế giới. Thay vì phải thỏa thuận chi tiết từng trách nhiệm trong hợp đồng, các bên chỉ cần sử dụng một điều kiện Incoterms phù hợp là đã có thể xác định rõ nghĩa vụ của mỗi bên trong quá trình giao dịch.
Incoterms dùng để làm gì?
Incoterms được xây dựng nhằm thống nhất cách hiểu về trách nhiệm và nghĩa vụ giữa người bán và người mua trong các giao dịch thương mại quốc tế. Thay vì phải quy định chi tiết từng công việc trong hợp đồng, các bên chỉ cần lựa chọn một điều kiện Incoterms phù hợp là có thể xác định rõ ai sẽ chịu trách nhiệm ở từng giai đoạn của quá trình vận chuyển:
- - Phân chia trách nhiệm giữa người bán và người mua: quy định rõ trách nhiệm của từng bên trong suốt quá trình giao hàng, từ khâu chuẩn bị hàng hóa, giao nhận cho đến khi hàng đến điểm đích.
- - Xác định bên chịu chi phí vận chuyển: quy định ai sẽ thanh toán các chi phí phát sinh trong quá trình vận chuyển hàng hóa: chi phí vận chuyển nội địa, vận chuyển quốc tế, phí lưu kho...
- - Xác định thời điểm chuyển giao rủi ro: quy định thời điểm rủi ro đối với hàng hóa được chuyển từ người bán sang người mua. Ví dụ, với điều kiện FOB, rủi ro được chuyển giao khi hàng đã được xếp lên tàu tại cảng xuất khẩu. Nếu xảy ra mất mát hoặc hư hỏng sau thời điểm này, người mua sẽ là bên chịu trách nhiệm.
- - Quy định trách nhiệm thực hiện thủ tục hải quan: quy định rõ bên nào có trách nhiệm thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu, nhập khẩu và chuẩn bị các chứng từ liên quan.
- - Hỗ trợ lựa chọn phương thức giao hàng phù hợp
Lưu ý: Incoterms không quy định giá bán, phương thức thanh toán hay quyền sở hữu hàng hóa. Bộ quy tắc này chỉ tập trung vào việc phân chia trách nhiệm, chi phí và rủi ro giữa người bán và người mua trong quá trình giao nhận hàng hóa quốc tế.
Có bao nhiêu điều kiện Incoterms?
Incoterms 2020 bao gồm 11 điều kiện giao hàng quốc tế, được Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành và có hiệu lực từ ngày 01/01/2020. Mỗi điều kiện quy định cụ thể trách nhiệm, chi phí và thời điểm chuyển giao rủi ro giữa người bán và người mua trong quá trình vận chuyển hàng hóa.
Để thuận tiện cho việc áp dụng, 11 điều kiện Incoterms 2020 được chia thành 2 nhóm dựa trên phương thức vận tải.
Điều kiện Incoterms áp dụng cho mọi phương thức vận tải
Nhóm này có thể áp dụng cho đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường biển hoặc vận tải đa phương thức.
| Điều kiện | Tên đầy đủ | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| EXW | Ex Works | Giao hàng tận xưởng: Người bán có nghĩa vụ hoàn thành nhiệm vụ giao hàng khi đặt hàng hóa dưới sự chỉ định của người mua tại kho của người bán hay địa điểm người mua chỉ định |
| FCA | Free Carrier | Giao cho người chuyên chở: Người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng sau khi đã giao hàng cho người chuyên chở do người mua chỉ định tại kho của người bán, hoặc địa điểm chỉ định khác |
| CPT | Carriage Paid To | Cước phí trả tới điểm đến: Người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng sau khi giao cho người chuyên chở do người bán thuê |
| CIP | Carriage and Insurance Paid To | Cước phí và bảo hiểm trả tới: Người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng khi giao cho người chuyên chở, người bán cũng chịu trách nhiệm thuê tàu, chịu cước phí đến cảng dỡ hàng, từ cảng dỡ hàng đến địa điểm người mua chỉ định và chịu thêm chi phí mua bảo hiểm cho hàng hoá |
| DAP | Delivered At Place | Giao tại địa điểm đến: người bán chịu trách nhiệm vận chuyển hàng hóa đến địa điểm nhận đã thỏa thuận tại nước nhập khẩu, nhưng không có trách nhiệm dỡ hàng khỏi phương tiện vận chuyển. |
| DPU | Delivered at Place Unloaded | Giao tại nơi đến, đã dỡ hàng: là điều kiện duy nhất trong Incoterms 2020 quy định người bán phải chịu trách nhiệm dỡ hàng khỏi phương tiện vận chuyển tại địa điểm giao hàng. |
| DDP | Delivered Duty Paid | Giao hàng đã nộp thuế: người bán chịu trách nhiệm gần như toàn bộ quá trình vận chuyển, từ khi xuất hàng đến khi giao tận địa điểm nhận, bao gồm cả việc thực hiện thủ tục nhập khẩu và nộp các loại thuế, phí theo quy định tại nước đến |
Điều kiện chỉ áp dụng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa
Nhóm này chỉ sử dụng khi hàng hóa được vận chuyển bằng tàu biển hoặc đường thủy nội địa.
| Điều kiện | Tên đầy đủ | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| FAS | Free Alongside Ship | Giao hàng dọc mạn tàu: Người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng sau khi đặt hàng dọc mạn tàu do người mua chỉ định tại cảng bốc hàng |
| FOB | Free On Board | Giao hàng lên tàu: người bán làm thủ tục đóng gói, thông quan xuất khẩu, tìm bên vận chuyển trung gian, chịu các chi phí, rủi ro ro nâng hàng lên tàu |
| CFR | Cost and Freight | Tiền hàng và cước phí: người bán chịu trách nhiệm thanh toán chi phí vận chuyển hàng hóa đến cảng đích, nhưng không có nghĩa vụ mua bảo hiểm cho hàng hóa. |
| CIF | Cost, Insurance and Freight | Tiền hàng, bảo hiểm và cước phí: người bán phải mua thêm bảo hiểm cho hàng hóa trong quá trình vận chuyển quốc tế so với CFR |
Trong thực tế, phần lớn khách hàng sử dụng dịch vụ của Phan Trí Express không trực tiếp ký kết hợp đồng xuất nhập khẩu mà có nhu cầu gửi quà, hàng kinh doanh, thực phẩm hoặc hàng hóa cho người thân, đối tác ở nước ngoài. Với nhóm khách hàng này, các giải pháp vận chuyển theo mô hình Door to Door, tương ứng với DDP trong nhiều trường hợp, thường được ưu tiên nhờ quy trình đơn giản, tiết kiệm thời gian và giúp người nhận hạn chế phải tự xử lý các thủ tục logistics. Vì vậy, nếu bạn đang tìm kiếm một phương án gửi hàng quốc tế nhanh chóng và thuận tiện, DDP là điều kiện giao hàng mà bạn nên ưu tiên tìm hiểu.
Khách hàng gửi hàng quốc tế thường gặp Incoterms nào?
Mặc dù Incoterms 2020 gồm 11 điều kiện giao hàng, nhưng trên thực tế không phải khách hàng nào cũng cần hiểu hoặc áp dụng toàn bộ. Tùy theo mục đích gửi hàng, loại hình kinh doanh và phương thức vận chuyển, mỗi đối tượng sẽ thường gặp những điều kiện Incoterms khác nhau.
Khách hàng gửi quà cho người thân ở nước ngoài
Đây là nhóm khách hàng phổ biến tại Phan Trí Express, với nhu cầu gửi thực phẩm, quần áo, mỹ phẩm, thuốc, giấy tờ hoặc quà tặng sang Mỹ, Canada, Úc và nhiều quốc gia khác.
Đối với hình thức gửi hàng này, khách hàng thường không cần trực tiếp lựa chọn Incoterms vì đơn vị vận chuyển sẽ tư vấn và thực hiện quy trình phù hợp. Thay vào đó, người gửi chỉ cần chuẩn bị hàng hóa đúng quy định và lựa chọn dịch vụ đáp ứng nhu cầu về thời gian cũng như chi phí.
Shop kinh doanh và bán hàng quốc tế
Các shop bán hàng trên website riêng hoặc các sàn thương mại điện tử quốc tế như Amazon, Etsy, eBay... thường quan tâm nhiều hơn đến Incoterms vì điều này ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của khách hàng và chi phí vận chuyển.
Trong nhiều trường hợp, các điều kiện như DDP, DAP hoặc EXW được sử dụng tùy theo thỏa thuận giữa người bán và người mua.
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa, Incoterms là một phần quan trọng trong hợp đồng mua bán quốc tế.
Một số điều kiện được sử dụng phổ biến gồm:
- - FOB đối với hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển.
- - CIF khi người bán chịu trách nhiệm thuê tàu và mua bảo hiểm.
- - CFR khi người bán chỉ thanh toán cước vận chuyển.
- - EXW khi người mua chủ động toàn bộ quy trình logistics.
- - FCA đối với hàng container hoặc vận tải đa phương thức.
Khách hàng sử dụng dịch vụ của Phan Trí Express thường quan tâm đến DDP
Đối với phần lớn khách hàng của Phan Trí Express, mục tiêu là gửi hàng nhanh chóng, an toàn và thuận tiện đến tay người nhận thay vì tự thực hiện các thủ tục logistics quốc tế. Vì vậy, các giải pháp Door to Door thường là lựa chọn được ưu tiên.
Trong nhiều trường hợp, mô hình dịch vụ này có đặc điểm tương đồng với DDP (Delivered Duty Paid), khi đơn vị vận chuyển hỗ trợ phần lớn các công việc liên quan đến vận chuyển và các thủ tục theo phạm vi dịch vụ đã thỏa thuận. Nhờ đó, người gửi tiết kiệm thời gian, người nhận thuận tiện hơn khi nhận hàng và giảm thiểu những phát sinh không cần thiết.
Những điểm cần lưu ý khi sử dụng Incoterms
1. Incoterms không phải là luật
Incoterms là bộ quy tắc hướng dẫn, không phải văn bản pháp luật. Các điều kiện này chỉ có hiệu lực khi được các bên thỏa thuận và ghi rõ trong hợp đồng mua bán.
2. Ghi rõ phiên bản Incoterms
Incoterms có nhiều phiên bản như 2000, 2010 và 2020. Khi áp dụng, cần ghi rõ phiên bản sử dụng (ví dụ: FOB Hải Phòng – Incoterms 2020) để tránh hiểu nhầm và tranh chấp.
3. Chỉ định rõ điều kiện và địa điểm giao hàng
Trong hợp đồng cần ghi đầy đủ điều kiện Incoterms + địa điểm giao hàng + phiên bản áp dụng. Ví dụ:
CIF Los Angeles, USA – Incoterms 2020
Việc ghi rõ giúp xác định chính xác trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi bên.
4. Incoterms không thay thế pháp luật
Incoterms chỉ quy định trách nhiệm, chi phí và rủi ro trong quá trình giao hàng, không thay thế luật pháp của từng quốc gia. Khi giao dịch quốc tế, các bên vẫn phải tuân thủ quy định về hải quan, thuế, kiểm dịch và các quy định pháp luật liên quan tại nước xuất khẩu và nhập khẩu.
Lưu ý: Trước khi ký kết hợp đồng hoặc gửi hàng đi quốc tế, hãy lựa chọn điều kiện Incoterms phù hợp và tham khảo quy định pháp luật của quốc gia liên quan để hạn chế rủi ro và phát sinh chi phí không cần thiết.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ VẬN CHUYỂN QUỐC TẾ PHAN TRÍ EXPRESS
📌 Địa chỉ:
- - VP HCM: 403 Tân Sơn, Phường 12, Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
- - VP HN: Số 41 ngõ 5 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội
☎️ Hotline: 1900 633521 - 0854397236
📩 Email: nina@phantriexpress.com.vn
📅 Giờ làm việc: 8h00 – 22h00 từ Thứ 2 đến Chủ nhật
